قبل از اینکه طلا بخرید یا برای سرمایهگذاری سراغ آن بروید، احتمالاً با اصطلاحاتی مثل «۱۸ عیار»، «۲۴ عیار» یا «عیار 750» روبهرو شدهاید. اما عیار طلا دقیقاً یعنی چه؟ آیا هرچه عیار بالاتر باشد، طلا بهتر است؟ و چرا بیشتر طلاهای بازار ایران ۱۸ عیار هستند؟
اگر این سوالها برای شما هم پیش آمده، جای درستی آمدهاید. در این مقاله از گلدستون قرار است به زبان ساده با مفهوم عیار طلا آشنا شوید، تفاوت انواع عیار را بشناسید و بدانید هر کدام چه کاربردی دارند. بعد از خواندن این مقاله، هنگام خرید طلا یا سکه پارسیان با دید بازتری تصمیم خواهید گرفت.
عیار طلا چیست؟
عیار طلا معیاری برای نشان دادن میزان خلوص در یک قطعه طلا است. به زبان ساده، عیار مشخص میکند چه مقدار از یک قطعه طلا، طلای خالص است و چه مقدار آن را فلزات دیگری مانند نقره، مس، پالادیوم یا روی تشکیل دادهاند.
برخلاف تصور بسیاری از افراد، تقریباً هیچ طلای زینتی به صورت کاملاً خالص ساخته نمیشود. دلیل آن هم این است که طلای خالص بسیار نرم است و به راحتی تغییر شکل میدهد یا خط و خش برمیدارد. به همین دلیل، برای افزایش استحکام، مقدار مشخصی از فلزات دیگر به آن اضافه میشود.
هرچه مقدار طلای خالص بیشتر باشد، عیار طلا بالاتر است و هرچه فلزات بیشتری به آن اضافه شده باشد، عیار پایینتر خواهد بود.
برای مثال:
- طلای ۲۴ عیار تقریباً طلای خالص است.
- طلای ۱۸ عیار از طلای خالص و مقداری فلزات دیگر تشکیل شده است.
- طلای ۱۴ عیار طلای کمتری نسبت به ۱۸ عیار دارد و به همین دلیل کمعیارتر محسوب میشود.
به همین دلیل است که هنگام خرید طلا، دانستن عیار اهمیت زیادی دارد؛ زیرا هم روی ارزش طلا تأثیر میگذارد و هم روی استحکام، رنگ و قیمت آن!
فرمول محاسبه عیار طلا
برای محاسبه عیار طلا، از یک فرمول ساده استفاده میشود.
عیار = (مقدار طلای خالص ÷ وزن کل قطعه) × ۲۴
به عنوان مثال اگر یک قطعه طلا ۷۵ درصد طلای خالص داشته باشد:
۰٫۷۵ × ۲۴ = ۱۸
یعنی آن قطعه، ۱۸ عیار است.
به همین دلیل است که روی بسیاری از طلاهای بازار ایران عدد 750 حک شده است. عدد 750 یعنی از هر هزار واحد فلز، ۷۵۰ واحد آن طلای خالص است که معادل همان ۱۸ عیار محسوب میشود.
به همین شکل:
- کد عیار 999 یعنی طلای ۲۴ عیار
- کد عیار 916 یعنی طلای ۲۲ عیار
- کد عیار 750 یعنی طلای ۱۸ عیار
- کد عیار 585 یعنی طلای ۱۴ عیار
- کد عیار 417 یعنی طلای ۱۰ عیار
- کد عیار 333 یعنی طلای ۸ عیار
شناخت این کدها هنگام خرید طلا کمک میکند راحتتر عیار محصول را تشخیص دهید.
انواع عیار طلا
در کشورهای مختلف، طلا با عیارهای متفاوتی تولید میشود. هر عیار، میزان خلوص، استحکام و کاربرد خاص خود را دارد.
در ایران، رایج ترین عیار برای ساخت طلاهای زینتی ۱۸ عیار است. اما در بعضی کشورها، طلای ۱۴ عیار یا ۲۲ عیار هم محبوبیت زیادی دارد. در ادامه با رایجترین انواع عیار طلا آشنا میشویم.
طلای ۲۴ عیار
طلای ۲۴ عیار خالصترین نوع طلا است و حدود ۹۹.۹ درصد آن از طلای خالص تشکیل شده است. به همین دلیل، رنگ زرد پررنگ تر و درخشندگی بیشتری نسبت به سایر عیارها دارد.
با وجود ارزش بالای این نوع طلا، معمولاً از آن برای ساخت زیورآلات روزمره استفاده نمیشود؛ زیرا بسیار نرم است و در برابر ضربه یا فشار مقاومت کمی دارد.
کاربردهای طلای ۲۴ عیار بیشتر شامل موارد زیر است:
- شمش طلا
- برخی سکههای سرمایه گذاری
- ذخایر بانکی
- صنایع الکترونیک و پزشکی
اگر هدف شما سرمایهگذاری روی طلای خالص باشد، معمولاً طلای ۲۴ عیار انتخاب مناسب تری است. البته برای استفاده روزانه، این عیار گزینه ایدهآلی محسوب نمیشود.
اگر دوست دارید تفاوت این عیار با طلای رایج بازار ایران را بهتر بدانید، پیشنهاد میکنیم مقاله «تفاوت طلای ۱۸ عیار با ۲۴ عیار چیه؟» را هم مطالعه کنید.
طلای ۲۲ عیار
طلای ۲۲ عیار حدود ۹۱.۶ درصد طلای خالص دارد و به همین دلیل با کد 916 شناخته میشود.
این عیار نسبت به طلای ۲۴ عیار استحکام بیشتری دارد، اما همچنان نسبتاً نرم است. به همین دلیل در بسیاری از کشورهای آسیایی مانند هند و کشورهای حوزه خلیج فارس، برای ساخت زیورآلات سنتی از آن استفاده میشود.
ویژگیهای طلای ۲۲ عیار:
- طلای خالص بیشتر نسبت به ۱۸ عیار
- رنگ زردتر و براقتر
- ارزش ذاتی بالاتر
- مقاومت کمتر در برابر ضربه نسبت به ۱۸ عیار
در بازار ایران، طلای ۲۲ عیار نسبت به ۱۸ عیار کمتر دیده میشود و بیشتر طلافروشیها محصولات خود را با عیار ۱۸ عرضه میکنند.
طلای ۱۸ عیار
وقتی در ایران از خرید طلا صحبت میکنیم، منظور بیشتر افراد طلای ۱۸ عیار است. این عیار حدود ۷۵ درصد طلای خالص و ۲۵ درصد فلزات دیگر دارد و به همین دلیل با کد عیار 750 شناخته میشود.
دلیل محبوبیت ۱۸ عیار این است که تعادل خوبی بین زیبایی، استحکام و ارزش ایجاد کرده است. نه به نرمی طلای ۲۴ عیار است و نه مانند عیارهای پایین، مقدار طلای خالص کمی دارد.
مزایای طلای ۱۸ عیار عبارتاند از:
- استحکام مناسب برای استفاده روزانه
- ارزش سرمایه گذاری خوب
- مقاومت بیشتر در برابر تغییر شکل
- تنوع بسیار زیاد در بازار ایران
به همین دلیل تقریباً بیشتر انگشترها، گردنبندها، دستبندها و سایر زیورآلات موجود در بازار ایران از نوع ۱۸ عیار هستند.
نکته جالب این است که سکه پارسیان نیز با عیار ۱۸ (کد 750) تولید میشود. به همین دلیل، از نظر عیار تفاوتی با طلای رایج بازار ایران ندارد و اگر قصد پسانداز با مبالغ کمتر را داشته باشید، میتواند گزینه مناسبی باشد. در گلدستون، سکههای پارسیان ۱۸ عیار در وزنهای مختلف عرضه میشوند تا بتوانید متناسب با بودجه خود خرید کنید. لیست قیمت لحظه ای سکه های پارسیان 18 عیار را در وزن های مختلف در در صفحه «قیمت سکه پارسیان» ملاحظه کنید.
طلای ۱۷ عیار
طلای ۱۷ عیار یکی از عیارهایی است که نسبت به ۱۸ عیار، طلای خالص کمتری دارد. میزان خلوص آن حدود ۷۰.۸ درصد است و بقیه آلیاژ را فلزاتی مانند نقره، مس یا روی تشکیل میدهند.
این عیار در بازار ایران چندان رایج نیست و معمولاً هنگام خرید طلا کمتر با آن روبهرو میشوید. با این حال، ممکن است برخی زیورآلات قدیمی یا وارداتی با این عیار ساخته شده باشند.
از آنجایی که طلای خالص کمتری نسبت به ۱۸ عیار دارد، قیمت آن نیز پایینتر است؛ اما هنگام خرید یا فروش باید حتماً عیار واقعی محصول روی فاکتور درج شده باشد.
طلای ۱۴ عیار
طلای ۱۴ عیار حدود ۵۸.۵ درصد طلای خالص دارد و با کد عیار 585 شناخته میشود. این عیار در بسیاری از کشورهای اروپایی و آمریکایی بسیار محبوب است، زیرا دوام بالایی دارد و برای استفاده روزمره گزینه مناسبی محسوب میشود.
ویژگیهای طلای ۱۴ عیار عبارتاند از:
- مقاومت بالا در برابر ضربه و خط و خش
- قیمت کمتر نسبت به ۱۸ عیار
- مناسب برای استفاده روزانه
- میزان طلای خالص کمتر نسبت به طلای رایج بازار ایران
اگرچه طلای ۱۴ عیار کیفیت مناسبی دارد، اما در ایران استقبال از آن کمتر است؛ زیرا بیشتر مردم خرید ۱۸ عیار را ترجیح میدهند.
طلای ۱۰ عیار
طلای ۱۰ عیار حدود ۴۱.۷ درصد طلای خالص دارد و با کد عیار 417 مشخص میشود. در این عیار، سهم فلزات دیگر بیشتر از طلای خالص است. به همین دلیل، استحکام بالایی دارد اما ارزش طلایی آن نسبت به عیارهای بالاتر کمتر است.
در بازار ایران، طلای ۱۰ عیار کاربرد چندانی ندارد، اما در برخی کشورها برای ساخت زیورآلات اقتصادی استفاده میشود. اگر هدف شما سرمایهگذاری روی طلا باشد، معمولاً این عیار انتخاب اول محسوب نمیشود.
طلای ۸ عیار
طلای ۸ عیار یکی از کم عیار ترین انواع طلا است و تنها حدود ۳۳.۳ درصد آن از طلای خالص تشکیل شده است. کد عیار این نوع طلا 333 است. به دلیل مقدار کم طلای خالص، قیمت آن پایینتر از سایر عیارهاست؛ اما از نظر ارزش سرمایهگذاری، معمولاً گزینه مناسبی محسوب نمیشود. در بازار ایران، طلای ۸ عیار تقریباً رایج نیست و بیشتر در برخی کشورهای اروپایی دیده میشود.
چگونه عیار طلا را تشخیص دهیم؟
اگر قصد خرید طلا دارید، بهتر است قبل از پرداخت هزینه، از عیار آن مطمئن شوید. خوشبختانه برای این کار چند روش استاندارد وجود دارد.
اولین راه، بررسی کد عیار حکشده روی طلاست. برای مثال:
- 750 یعنی ۱۸ عیار
- 585 یعنی ۱۴ عیار
- 916 یعنی ۲۲ عیار
- 999 یعنی ۲۴ عیار
البته این کد به تنهایی تضمین کننده اصل بودن طلا نیست، زیرا امکان جعل آن وجود دارد.
روش بعدی، بررسی فاکتور خرید است. هنگام خرید از طلافروشی معتبر، عیار طلا باید بهطور دقیق در فاکتور درج شده باشد.
در نهایت، اگر درباره اصل یا تقلبی بودن طلا تردید دارید، بهترین راه مراجعه به مراکز معتبر یا آزمایشگاههای سنجش عیار است. این مراکز با تجهیزات تخصصی، میزان خلوص واقعی طلا را اندازهگیری میکنند. هرچند راهکارهایی خانگی برای تشخیص فرق بین طلا و بدل هم وجود دارد که میتوانید در مقاله گلدستون مطالعه کنید.
کدام عیار طلا برای من مناسب تر است؟
پاسخ این سوال به هدف شما از خرید طلا بستگی دارد.
- اگر قصد خرید زیورآلات برای استفاده روزانه را دارید، طلای ۱۸ عیار بهترین انتخاب است. این عیار هم استحکام مناسبی دارد و هم ارزش طلای آن بالاست.
- اگر به دنبال طلای بسیار خالص هستید و استفاده روزانه برایتان اهمیت ندارد، طلای ۲۴ عیار گزینه مناسبتری خواهد بود.
- اگر دوام بالا و قیمت کمتر برایتان مهمتر است، ممکن است طلای ۱۴ عیار انتخاب خوبی باشد؛ هرچند در بازار ایران کمتر رایج است.
برای افرادی که قصد دارند با بودجه کمتر پسانداز طلا را شروع کنند، سکه پارسیان ۱۸ عیار میتواند انتخاب مناسبی باشد. این سکهها با همان عیار رایج بازار ایران تولید میشوند و در وزنهای متنوع عرضه میشوند. اگر هنوز با این محصول آشنا نیستید، پیشنهاد میکنیم مقاله «تفاوت سکه پارسیان و سکه گرمی» را نیز مطالعه کنید.
در نهایت، مهم نیست عیار طلا چقدر باشد؛ مهم این است که محصول را از فروشنده معتبر تهیه کنید و از اصل بودن آن مطمئن باشید.
اگر قبل از خرید، با مفهوم عیار، کد عیار و تفاوت انواع آن آشنا باشید، انتخاب آگاهانهتری خواهید داشت و با اطمینان بیشتری برای خرید یا سرمایهگذاری تصمیم میگیرید.
سوالات متداول
عیار طلا نشان میدهد چه مقدار از یک قطعه، طلای خالص است و چه مقدار آن را فلزات دیگر تشکیل دادهاند.
پاسخ این سوال به هدف شما از خرید طلا بستگی دارد. اگر قصد خرید زیورآلات برای استفاده روزانه را دارید، طلای ۱۸ عیار بهترین انتخاب است. اگر به دنبال طلای فقط برای پس انداز هستید، طلای ۲۴ عیار گزینه مناسبتری خواهد بود.
کد 750 معادل طلای ۱۸ عیار است و روی بیشتر طلاهای رایج بازار ایران دیده میشود.
از نظر میزان خلوص، بله! اما برای استفاده روزانه، طلای ۱۸ عیار به دلیل استحکام بیشتر، انتخاب مناسبتری است.
سکه پارسیان با عیار ۱۸ (750) تولید میشود؛ یعنی همان عیار رایج بازار طلای ایران.
خیر. کمعیار بودن به معنای تقلبی بودن نیست. طلاهای ۱۴، ۱۰ یا ۸ عیار نیز اصل هستند، اما مقدار طلای خالص کمتری نسبت به ۱۸ یا ۲۴ عیار دارند.